ዓለም ከአንድ ወገን የኃይል የበላይነት (Unipolarity) ወጥታ ወደ ባለብዙ-ዋልታ (Multipolarity) ሥርዓት በፍጥነት እየተሸጋገረች ትገኛለች። ይህ የሽግግር ወቅት በፖለቲካዊ አሰላለፍ፣ በዓለም አቀፍ የገንዘብ ሥርዓት (multi-currency) እና በቴክኖሎጂ ፉክክር የታጀበ ነው። በዚህ ታሪካዊ ወቅት፣ ኢትዮጵያ በአንድ ጎራ ከመሰለፍ ይልቅ ስልታዊ ሚዛንን የመጠበቅ (Strategic Hedging) የመሀል መንገድ ዲፕሎማሲን እንደ ዋነኛ የህልውና ስልት መርጣለች። ይህ አካሄድ ከምዕራባውያን ጋር ያላትን የቆየ ግንኙነት ሳታቋርጥ፣ እንደ ብሪክስ (BRICS) ያሉ አዳዲስ ስብስቦችን በመቀላቀል የተሻሉ ኢኮኖሚያዊ እና ወታደራዊ አማራጮችን እንድትጠቀም ያስችላታል ።

1.   የዓለም ሥርዓት መዋዠቅ እና የውህድ (Hybrid) ጦርነት

አሁን ላይ ግጭቶች በነባሮቹ የጦር መሣሪያዎች ብቻ ሳይሆን በሳይበር ጥቃት፣ በኢኮኖሚ ማዕቀብ እና በሀሰተኛ መረጃ ስርጭት (Hybrid Warfare) እየተካሄዱ ይገኛሉ። ለዓመታት የዘለቀው የምዕራባውያን የበላይነትና እንደ ዓለም ባንክ እና አይኤምኤፍ (IMF) ያሉት ተቋማት ተጽዕኖ በከፍተኛ ሁኔታ እየተፈተነ ይገኛል። ቻይና፣ ሩሲያ እና ህንድ የሚያራምዱት አዲስ የልማትና ስትራቴጂክ አማራጭ የስበት ማዕከሉን ወደ ምሥራቅ እያዞረው ሲሆን፣ አፍሪካን ጨምሮ በማደግ ላይ ያሉ ሀገራት የራሳቸውን ድምጽ ወደሚያሰሙባቸው እንደ ብሪክስ (BRICS) ወዳሉ ስብስቦች እያመሩ ነው።

2.  የፔትሮ-ዶላር መዳከም እና የፋይናንስ ነፃነት

የፔትሮ-ዶላር ሥርዓት መዳከም እና ሀገራት በብሔራዊ ገንዘባቸው መገበያየት መጀመራቸው ለኢትዮጵያ ትልቅ ዕድል ይፈጥራል። ከቻይና እና ከሌሎች የንግድ አጋሮች ጋር በራስ ገንዘብ መገበያየት መቻሉ ለዓመታት የተንሰራፋውን የውጭ ምንዛሬ እጥረት ለመቅረፍ እና የዶላር መዋዠቅ የሚያሳርፈውን ጫና ለማቃለል ይረዳል። ይሁን እንጂ የዓለም ኢኮኖሚ መቀዝቀዝ በኤክስፖርት ገቢያችን ላይ ሊያሳድር የሚችለውን ጫና ለመቋቋም፣ ጠንካራ የፋይናንስ ሥርዓት መገንባትና የሀገር ውስጥ ምርታማነትን ማሳደግ ግድ ይላል።

3.  የቀጠናው ጂኦ-ፖለቲካ እና የባሕር በር ጥያቄ

የቀይ ባሕር ቀጠና የኃያላን ሀገራት የፉክክር መድረክ በሆነበት በአሁኑ ወቅት፣ የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ ከህልውና እና ከኢኮኖሚ ነፃነት ጋር በቀጥታ የተያያዘ ሆኗል። በጅቡቲ ወደብ ላይ ያለው ከፍተኛ ጥገኝነት የሎጂስቲክስ ወጪን በማናር በዓለም ገበያ ያለንን ተወዳዳሪነት ይቀንሰዋል። በመሆኑም የባሕር በር ባለቤት መሆን የማያቋርጥ የአቅርቦት ሰንሰለትን ከማረጋገጡም በላይ በቀጠናው የጋራ ልማት እና ትስስር ለመፍጠር ወሳኝ ነው። ጉዳዩ በጥቂቶች ዘንድ የተከፋፈለ ሀሳብ ቢፈጥርም ኢትዮጵያ ግን ጥያቄዋ ለጋራ ተጠቃሚነት ዕድል የሚፈጥር መሆኑ አምና እየሄደችበት ነው።

4.  ስልታዊ ሚዛን (Strategic Hedging) በተግባር

የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ከርዕዮተ-ዓለም ጥገኝነት ተላቅቆ ወደ ተግባራዊ ብሔራዊ ጥቅም (Pragmatic National Interest) ተሸጋግሯል። በአንድ በኩል ከቻይና እና ሩሲያ ጋር ኑክሌርን ጨምሮ ለቴክኖሎጂ ሽግግር እና ለመሠረተ-ልማት ስትሠራ፣ በሌላ በኩል ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF)፣ ከዓለም ባንክ እና ከአውሮፓ ኅብረት ጋር ለማክሮ-ኢኮኖሚ ማሻሻያ በቅርበት እየሠራች ትገኛለች ። ይህ ሚዛናዊ አካሄድ የድርድር አቅሟን እና ተፈላጊነቷን ከፍ ያደርገዋል። ማንም ላይ ጥገኛ ሳትሆንም ብሔራዊ ጥቅሟን እንድታስጠብቅ ይረዳታል።

5.  የወደፊት አቅጣጫ እና ሚና

ዓለም አቀፍ ተቋማት ተጽዕኖአቸው በሚቀንስበት ወቅት፣ ኢትዮጵያ ፊቷን ወደ ቀጠናዊ ትስስር ማዞሯ እና የባሕር በር ፍላጎቷን ማጽናቷ የህልውናዋ ዋስትና ነው። በቴክኖሎጂው ረገድ የሚታየውን የዲጂታል ፉክክር ለመቋቋምም የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) እና የላቁ ቴክኖሎጂዎችን በሀገር በቀል አቅም ማላመድ ይኖርባታል። በአጠቃላይ ይህ ብልህ ዲፕሎማሲያዊ አካሄድ፣ በለውጥ ማዕበል ውስጥ ሳይወሰዱ የረጅም ጊዜ ህልውናዋን፣ ብልጽግናዋን እና በአፍሪካ ቀንድ ያላትን የመሪነት ሚና የሚያረጋግጥ ወሳኝ መሣሪያ ሆኖ ይቀጥላል።