ዛሬ በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚከበረው የሠርቶ አደሮች ቀን (ሜይ ዴይ) በኢትዮጵያ ሲታሰብ፣ የሰው ኃይሏን ወደ ምርታማነት ለመቀየር የሚደረጉ መጠነ-ሰፊ ጥረቶች ውጤት እያሳዩ መሆናቸውን በሚያሳዩ መረጃዎች የታጀበ ነው።

በአሁኑ ወቅት የሀገራችን የኢኮኖሚ ዕድገት 9.2 በመቶ የደረሰ ሲሆን፣ ይህም በበጀት ዓመቱ ማጠቃለያ 10.2 በመቶ ይደርሳል ተብሎ ይጠበቃል። ይህ ማክሮ-ኢኮኖሚያዊ ዕድገት ለዜጎች ቋሚና ጊዜያዊ የሥራ ዕድልን በመፍጠር ረገድ የጀርባ አጥንት ሆኖ እያገለገለ ይገኛል።

ማክሮ-ኢኮኖሚያዊ ዕድገት እና የዘርፎች አስተዋጽኦ

ኢትዮጵያ በአሁኑ ወቅት ከመንግሥት መር የኢኮኖሚ ሥርዓት ወደ ግል ዘርፉ ለሚያመራና በዲጂታል ቴክኖሎጂ ለታገዘ ሁለንተናዊ ዕድገት መሠረት የጣለችበት የሁለተኛው ምዕራፍ የሀገር በቀል የኢኮኖሚ ሪፎርም ትልቅ ለውጥ እያመጣ ይገኛል።

የሀገራችን የኢኮኖሚ አፈጻጸም በአሁኑ ወቅት 9.2 በመቶ ዕድገት ያስመዘገበ ሲሆን፣ በበጀት ዓመቱ ማጠቃለያ ላይ ደግሞ 10.2 በመቶ ይደርሳል ተብሎ ይጠበቃል። ይህ የኢኮኖሚ ዕድገት በዋናነት በኢንዱስትሪው ዘርፍ የታየው የ13.2 በመቶ እና በግብርናው ዘርፍ የታየው የ7.9 በመቶ ዕድገት ውጤት ነው።

በተለይም የኢትዮጵያ ታምርት ንቅናቄ የፋብሪካዎችን የማምረት አቅም በሦስት ዓመታት ውስጥ ከ47 በመቶ ወደ 66.3 በመቶ ከፍ በማድረግ ለዜጎች የሥራ ዋስትና እንዲረጋገጥ ትልቅ አስተዋጽኦ አድርጓል።

የዘርፍ ዕድገትና የ2018 ዓ.ም ትንበያዎችን የሚያሳዩ አኃዛዊ መረጃዎችን ስንመረምር እያንዳንዱ የማክሮ-ኢኮኖሚ ዘርፍ ለሥራ ዕድል ፈጠራ ትልቅ ድርሻ እያበረከተ መሆኑን እንረዳለን። በግብርናው ዘርፍ አሁን ላይ የ7.9 በመቶ ዕድገት የተመዘገበ ሲሆን፣ በቀጣዩ ዓመት ወደ 8.4 በመቶ እንደሚያድግ ይገመታል። ይህ የግብርናው ዘርፍ ዕድገት የገጠር ምርታማነትን በከፍተኛ ደረጃ በማሳደግ በግብርናው መስክ ለሚሰማሩ ወጣቶች ሰፊ የሥራ ዕድልን ይፈጥራል። በተመሳሳይ ሁኔታ የኢንዱስትሪው ዘርፍ አሁን ካለበት የ13.2 በመቶ ዕድገት በቀጣይ ዓመት ወደ 14.5 በመቶ ያድጋል ተብሎ ይጠበቃል። የኢንዱስትሪው ዘርፍ ማደግ ለዜጎች ቋሚ የሥራ ቅጥርን በማረጋገጥ በኩል እያደገ ያለና አስተማማኝ ሚና እየተጫወተ ይገኛል።

በሌላ በኩል የአገልግሎት ዘርፉ የ9.3 በመቶ ዕድገት ያስመዘገበ ሲሆን ወደ 10.1 በመቶ ያድጋል የሚል ትንበያ ተቀምጦለታል። ይህ የአገልግሎት ዘርፉ መነቃቃት በከተሞች አካባቢ ለሚፈጠሩ የንግድ እንቅስቃሴዎች እና በተለይም ለዲጂታል የሥራ ዕድሎች ከፍተኛ ጠቀሜታ አለው። በአጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት አሁን ካለው 9.2 በመቶ በቀጣይ ወደ 10.2 በመቶ ያድጋል ተብሎ መገመቱ ብሔራዊ የሥራ ዕድል ዋስትናን ለማረጋገጥ የሚያስችል ጠንካራ አቅም መፈጠሩን ያረጋግጥልናል።

ዲጂታል ኢትዮጵያ እና አዳዲስ የሥራ መስኮች

ይህንን የሥራ ዕድል ፈጠራ ይበልጥ አጠናክሮ ለማስቀጠል የቴክኖሎጂው ዘርፍ የማይተካ ሚና አለው። የዲጂታል ኢትዮጵያ 2025 እና ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂዎች ዜጎች በቤታቸው ሆነው ለዓለም አቀፍ ገበያ እንዲሠሩ አዲስ ዕድል እየፈጠሩ ነው።

የአምስት ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን ኮደርስ ሥልጠና በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎችን በቴክኖሎጂ ዘርፎች በማስመረቅ ለዓለም አቀፍ የሥራ ገበያ ብቁ እያደረጋቸው ይገኛል። ከዚህ በተጨማሪ የቢዝነስ ውክልና (BPO) ዘርፍ እ.ኤ.አ. በ2030 845.7 ሚሊዮን ዶላር ገቢ እንደሚያስገኝ የታቀደ ሲሆን፣ ይህም ለወጣቶቻችን አዲስና ዘመናዊ የሥራ መስክ ይከፍታል። እንደ GoodayOn ያሉ አዳዲስ የዲጂታል መድረኮችም ከ30 ሺህ በላይ ባለሙያዎችን በማሳተፍ ከ15 ሺህ በላይ የሥራ ግንኙነቶችን መፍጠር መቻላቸው ለዘርፉ ዕድገት ማሳያ ነው።

ታላላቅ የመሠረተ ልማት ፕሮጀክቶች እና የኢንዱስትሪ ፓርኮች

በሌላ በኩል ግዙፍ የመሠረተ ልማት ፕሮጀክቶች የሥራ ዕድልን በማስፋት ረገድ ግንባር ቀደም ሚና እየተጫወቱ ነው። በአዲስ አበባ የተጀመረው የኮሪደር ልማት ፕሮጀክት ለከተማዋ ዘመናዊ ገጽታ ከመስጠት ባለፈ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ አዳዲስ የሥራ ዕድሎችን እንደሚፈጥርና በሀገር ውስጥ ምርት ላይ የ2 በመቶ ዕድገት እንደሚያመጣ ይጠበቃል።

የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን በአሁኑ ወቅት 13 የኢንዱስትሪ ፓርኮችንና ልዩ የኢኮኖሚ ቀጣናዎችን እያስተዳደረ ይገኛል። ከነዚህም ውስጥ 12ቱ በቅርቡ ወደልዩ የኢኮኖሚ ቀጣናነት ያደጉ ሲሆን፣ ይህም ለውጭ ኢንቨስተሮች ምቹ ሁኔታን በመፍጠር የሥራ ዕድልን በእጅጉ ያሰፋል። ፓርኮቹ እስካሁን ከ100 ሺህ በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የሥራ ዕድል የፈጠሩ ሲሆን፣ ኮርፖሬሽኑ ትርፋማ መሆኑ የተቋሙን ዘላቂነትና የሠራተኞችን የሥራ ዋስትና የሚያጠናክር ነው።

የሙያ ሥልጠና፣ የፋይናንስ ማሻሻያ እና የሥራ ስምሪት

የሥራ ዕድል ፈጠራውን ይበልጥ ውጤታማ ለማድረግ የቴክኒክና ሙያ ሥልጠናው ጥራት እያደገ መጥቷል። በፕሮጀክት ታግዘው በሚሰጡ ሥልጠናዎች የምሩቃን የሥራ ቅጥር መጠን 70 በመቶ መድረሱ የትምህርት ሥርዓቱ ከሥራ ገበያው ጋር መተሳሰሩን ያሳያል።

በተጨማሪም መንግሥት ወጣቶች የራሳቸውን ሥራ እንዲፈጥሩ ለማበረታታት የብድር አቅርቦት ጣሪያን ከፍ በማድረግ እና የቅድመ ቁጠባ መጠንን ዝቅ በማድረግ ማሻሻያዎችን አድርጓል። የስታርትአፕ አዋጅ መጽደቁ ለቴክኖሎጂ ዘርፍ ሥራ ፈጣሪዎች የግብር ነፃ መብትና የፈንድ ድጋፍ እንዲያገኙ በር የከፈተ ሲሆን፣ ሕጋዊ የውጭ ሀገር ሥራ ስምሪትን ለማጠናከር በተደረገው ሪፎርም በዘንድሮው በጀት ዓመት በርካታ ዜጎች በሕጋዊ መንገድ የሥራ ዕድል እንዲያገኙ ተደርጓል።

ሕጋዊ የውጭ ሀገራት ሥራ ስምሪት (Overseas Employment)

መንግሥት ባደረገው መዋቅራዊ ሪፎርም፣ ዜጎች በሕገ-ወጥ መንገድ ተሰድደው ለጉዳት ከመዳረግ ይልቅ በሕጋዊ መንገድ እንዲሠሩ አዲስ አሠራር ዘርግቷል። ባለፉት 9 ወራት ውስጥ ብቻ ከ500 ሺህ በላይ ዜጎች በሕጋዊ መንገድ ወደ ውጭ ሀገራት ለሥራ ተሰማርተዋል። ይህም ለመጀመሪያ ጊዜ ከፍተኛ ቁጥር የተመዘገበበት ነው። በዚህ በጀት ዓመት 800 ሺህ ዜጎችን በሕጋዊ መንገድ ለሥራ የማሰማራት ግብ ተቀምጦ እየተሠራ ይገኛል።

የነገዋ ኢትዮጵያ

ኢትዮጵያ በዲጂታል ዘርፍ፣ በመሠረተ ልማት ግንባታዎችና በማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርሞች እያመጣች ያለው ለውጥ የዜጎችን የሥራ ዋስትና ለማረጋገጥ አስተማማኝ መሠረት የጣለ ነው። ጠንካራው የኢኮኖሚ ዕድገት ትንበያ፣ የምሩቃን ከፍተኛ የሥራ ቅጥር ስኬት እና የዲጂታል ቴክኖሎጂ መስፋፋት ሀገራችንን የሥራ አጥነት ስጋት ወደሌለባት የነገዋ ብሩህ ኢትዮጵያ እያሸጋገሯት ይገኛሉ።

የዘንድሮው የሠርቶ አደሮች ቀን በኢትዮጵያ ሲከበር፣ ከ130 ሚሊዮን በላይ ከሚሆነው የሀገራችን ሕዝብ ውስጥ 70 በመቶው ከ30 ዓመት በታች የሆነ ወጣት መሆኑ ሀገራችን ምን ያህል ትልቅ አቅም እንዳላት ያሳያል።

ዜጎቿ በልፋታቸውና በዕውቀታቸው የሚበለጽጉባትን ኢትዮጵያን ለመገንባት በዲጂታል ዘርፍ፣ በከተማ ልማትና በታላላቅ ፕሮጀክቶች የጀመረችው ጉዞ እጅግ ተስፋ ሰጪ ነው።

የዲጂታል ቴክኖሎጂ አጠቃቀምና የፋይናንስ ማሻሻያዎች ተቀናጅተው መቀጠላቸው የነገዋን ኢትዮጵያ የሥራ አጥነት ስጋት የሌለባት ሀገር ለማድረግ ዋስትናዎች ናቸው።  

በለሚ ታደሰ