የኢትዮጵያ ሰማይ ለዘመናት የብዙ ታሪኮች፣ የተስፋዎች እና የድሎች ምስክር ነው። ዛሬ ደግሞ ይህ ሰማይ የብሔራዊ ኩራታችንን፣ የአፍሪካን አዲሱን መንፈስ፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድን አስደናቂ የስኬት ምህዋር በጉልህ እያስተጋባ ይገኛል።
ባለፉት የለውጥ ዓመታት ውስጥ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) መሪነት የተዘረጋው ሀገራዊ የሪፎርም ጉዞ፣ አየር መንገዱን ከትራንስፖርት አገልግሎት ሰጪነት ባለፈ የማክሮ ኢኮኖሚ ትራንስፎርሜሽን እና የፓን-አፍሪካ ውህደት ዋነኛ ሞተር አድርጎታል።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ አየር መንገዱ የብሔራዊ ዓርማነቱን ክብደቱን ጠብቆ ከዓለም ግዙፍ ተቋማት ተርታ እንዲሰለፍ ያደረጉት የማያቋርጥ ክትትል እና የፖሊሲ ድጋፍ ዛሬ ለምንመለከተው አህጉራዊ እና ዓለም አቀፋዊ የልህቀት ማማነት ትልቁን ድርሻ ይወስዳል።
የዚህ ያልተማከለ እና ስትራቴጂካዊ የልማት ራዕይ ዋነኛ ማሳያ ግንቦት 27 ቀን 2026 ዓ.ም በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በይፋ የተመረቀው አዲሱ የነገሌ ቦረና አባ ገዳ አውሮፕላን ማረፊያ ነው።
ይህ ግዙፍ ማረፊያ በሳምንት ሦስት ቀናት መደበኛ በረራዎችን በማስተናገድ የቦረናን አካባቢ ኢኮኖሚ ከባህላዊ የዕለት ተዕለት ህይወት ወደ ዓለም አቀፍ ገበያ ያሸጋግረዋል።
ወደ 89 በመቶ የሚጠጋው አርብቶ አደር ማኅበረሰብ የሚኖርበት ይህ ከፊል-በረሃማ ዞን፣ የኢትዮጵያን የቁም እንስሳት ሀብት አንበሳውን ድርሻ ይይዛል።
አዲሱ አውሮፕላን ማረፊያ ይህንን እምቅ ሀብት ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ገበያ በፍጥነት ለመላክ ታሪካዊ በር ከፍቷል።
ከዚህ ቀደም ከ21 እስከ 30 ቀናት በሚወስድ አድካሚ የየብስ ኳራንቲን እና የህገ-ወጥ ደላላ ሰንሰለት ያልፍ የነበረው የሥጋ ኤክስፖርት፣ አሁን በአካባቢው በሚገነቡ ዘመናዊ ቄራዎች በኩል በቀጥታ የቀዘቀዘ ሥጋ ሆኖ በካርጎ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ እንዲበር ያስችለዋል።
ይህ ብቻ ሳይሆን፣ የያቤሎ የአዕዋፍ መጠለያን እና የጥንታዊውን የገዳ ሥርዓት ለመጎብኘት የሚሹ ቱሪስቶችን በቀጥታ በማምጣት የሥነ-ምህዳር ቱሪዝምን በማነቃቃት የሀብት ክፍፍልን ያረጋግጣል።
በዓለም አቀፉ የአየር ትራንስፖርት ማህበር (IATA) የ2023 ሪፖርት አሃዛዊ መረጃዎችን ወደ ወጥ ትረካ ስንቀይራቸው፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ማክሮ ኢኮኖሚያዊ ፋይዳ ከቃላት በላይ መሆኑን እንረዳለን።
የአቪዬሽን ዘርፉ ለሀገሪቱ ጠቅላላ ምርት (GDP) 1.2 በመቶውን ወይም 2 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር አስተዋፅኦ ያበረክታል።
ከግማሽ ሚሊዮን በላይ ለሚሆኑ ዜጎች በቀጥታና በተዘዋዋሪ የሥራ ዕድል የፈጠረ ሲሆን፣ ከእነዚህም ውስጥ 26 ሺህ የሚሆኑት በቀጥታ በአየር መንገዱ ጣሪያ ስር የተሰበሰቡ ናቸው።
ቱሪዝምን በመደገፍ 1.5 ቢሊዮን ዶላር ገቢ በማስገኘት፣ ለ366 ሺህ 300 ዜጎች የሥራ በር ከፍቷል።
የውጭ ንግድ ሚዛናችንን በመደገፍ 248 ሺህ 400 ቶን ጭነት በማጓጓዝ በዓለም 43ኛ ትልቋ የአየር ካርጎ ገበያ አድርጎናል።
በ12 ዓመታት ውስጥ የትኬት ዋጋን በ82 በመቶ በመቀነስ አየር መንገዱን የቅንጦት ሳይሆን የሕዝብ የዕለት ተዕለት መገልገያ አድርጎታል።
በዛሬው ዕለት አዲስ አበባን አቋርጠው ከሚያልፉ መንገደኞች ውስጥ 78 በመቶዎቹ የትራንዚት መንገደኞች መሆናቸው ከተማችንን የዓለም አቀፍ አቪዬሽን የልብ ትርታ አድርጓታል።
ይህ ስኬት እውን የሆነው አልጋ በአልጋ በሆነ መንገድ አይደለም። የአፍሪካ አቪዬሽን በከፍተኛ የሥራ ማስኬጃ ወጪ እና ፈተና ውስጥ ባለበት በዚህ ዘመን፣ አየር መንገዳችን የፅናት ተምሳሌት ነው።
እንደ ኬንያ አየር መንገድ ያሉ ተቋማት 132.7 ሚሊዮን ዶላር የተጣራ ኪሳራ ሲያስተናግዱ እና ባለፉት 16 ዓመታት ከ1.54 ቢሊዮን ዶላር በላይ ኪሳራ ሲከማችባቸው፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ግን በ2025/2026 የሒሳብ ዓመት የመጀመሪያዎቹ ስድስት ወራት ብቻ 4.4 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ገቢ በማስመዝገብ አዲስ ታሪክ ሠርቷል።
ዓለም አቀፋዊ የጂኦ-ፖለቲካ ውጥረቶችን፣ የአውሮፕላን እጥረትን እና የቪዛ ክልከላዎችን ጥሶ 10.64 ሚሊዮን መንገደኞችን እና 451 ሺህ ቶን ጭነት አጓጉዟል።
በአማካይ ከ7 ዓመት በታች ዕድሜ ያላቸው 170 ዘመናዊ አውሮፕላኖችን እያንቀሳቀሰ የሚገኘው ተቋሙ፣ ተጨማሪ 64 አዳዲስ አውሮፕላኖችን አዝዞ ዓለም አቀፍ መዳረሻዎቹን 145 አድርሷል።
ለዚህ ሁሉ ስኬት መሰረቱ መንግሥት የዘረጋው "የራዕይ 2035" ስትራቴጂ ነው። የዕቅዱ ግብ አውሮፕላኖቹን ወደ 271፣ መንገደኞቹን ወደ 65 ሚሊዮን፣ ገቢውን ደግሞ ወደ 25 ቢሊዮን ዶላር ማሳደግ ነው።
ይህንን ዕውን ለማድረግ የሀገር ውስጥ አውሮፕላን ማረፊያዎች ማስፋፊያ በከፍተኛ ፍጥነት እየተካሄደ ነው።
እ.አ.አ በ2025 የተመረቀውን የያቤሎ አውሮፕላን ማረፊያን ተከትሎ የመጣው የዛሬው የነጌሌ ቦረና ማረፊያ፣ የዚሁ ሰንሰለት አካል ሲሆን፤ በሚያዝያ ወር አጋማሽ 2026 በይፋ ሥራ የሚጀምሩት የጎሬ መቱ እና የደብረ ማርቆስ አዳዲስ አውሮፕላን ማረፊያዎች በሳምንት ሦስት ቀናት የመንገደኛ በረራዎችን በማስተናገድ ጠቅላላ የሀገር ውስጥ መዳረሻን 26 ያደርሱታል።
ከዚህም በላይ፣ የሀገራዊ ለውጡ ፊታውራሪ የሆኑት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ ደረጃ ወደ አዲስ ከፍታ የሚያሸጋግረውን ታሪካዊ የቢሾፍቱ ሜጋ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ የመሰረት ድንጋይ ጥር 10 ቀን 2026 ዓ.ም. አስቀምጠዋል።
ይህ 12.5 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር በጀት የተያዘለትና አራት ዘመናዊ የማኮብኮቢያ መንገዶች የሚኖሩት ሜጋ ፕሮጀክት፣ ሙሉ በሙሉ ሲጠናቀቅ በዓመት ከ110 ሚሊዮን በላይ መንገደኞችን የማስተናገድ አቅም ይኖረዋል።
የመጀመሪያው ምዕራፍ በ2030 ሲጠናቀቅ ብቻ 60 ሚሊዮን መንገደኞችን የሚያስተናግደው ይህ ግዙፍ ማዕከል፣ አዲስ አበባን ከመካከለኛው ምሥራቅ ግዙፍ የትራንዚት ማዕከላት ጋር እኩል እንድትፎካከር እና የአፍሪካን ነፃ የንግድ ቀጠና ሎጂስቲክስ እንድትመራ ያደርጋታል።
80ኛ የልደት በዓሉን ያከበረው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሎሜ ላይ አስካይ (ASKY)፣ ሊሎንግዌ ላይ ማላዊ ኤርላይንስ፣ ሉሳካ ላይ ዛምቢያ ኤርዌይስ እና ኪንሻሳ ላይ ኤር ኮንጎን በማስተዳደር የፓን-አፍሪካን ውህደት በተግባር እያረጋገጠ ነው።
ለተከታታይ ስምንት ዓመታት ‘የአፍሪካ ምርጡ አየር መንገድ’ የሚለውን ክብር ያጎናጸፈው ይህ የ26 ሺህ ታታሪ ሰራተኞች ድካም እና ጠንካራ የኮርፖሬት ባህል፣ በሀገራዊ የለውጥ አመራር ተደግፎ ወደ አዲስ ምዕራፍ ተሸጋግሯል።
አየር መንገዳችን በጠቅላይ ሚኒስትሩ አገላለጽ “የአፍሪካ አዲሱ መንፈስ” መሆኑን በተግባር አስመስክሯል።
ይህ ታላቁ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ትረካ ትውልድ ተሻግሮ አፍሪካን ከዓለም ጋር የሚያስተሳስር ብሩህ የድል ሰማይ ሆኖ ይቀጥላል።
በአዶኒያስ ወልደአረጋይ
