ዓለም በሰፊው የተፈጥሮ ውበቷ የሚያደንቃት፣ በልዩ ልዩ የሥነ ሕይወት ሀብቷ የሚመሰክርላት፣ በውስጧም በሌላ የዓለም ክፍል የማይገኙ ብርቅዬ ፍጥረታትን የያዘች አንዲት ምድር አለች - እሷም ኢትዮጵያ ናት!

ከዝቅተኛው ዳሎል እስከ ከፍተኛው ራስ ዳሸን ተራሮች፣ ከአረንጓዴ ደኖቿ እስከ ሰፊው ሳቫና፣ ከስምጥ ሸለቆዎቿ እስከ ውብ ሐይቆቿ የሚዘልቀው የመሬት አቀማመጥ እና የአየር ንብረት ልዩነት ሀገራችን እጅግ የበለጸገ የተፈጥሮ ሥነ ሕይወት እንዲኖራት አድርገዋታል።

ይህ ልዩነት በዓለም ላይ ከሚገኙ በብዝኃ ሕይወት ከበለጸጉ አካባቢዎች መካከል ኢትዮጵያን አንዷ አድርጓታል።

በተለያየ የመሬት አቀማመጥ እና የአየር ንብረት የተቸረችው ኢትዮጵያ፣ በዓለም አራተኛው ትልቅ የብዝኃ ሕይወት ዞን ተብላ ትጠቀሳለች።

የኢትዮጵያን የተፈጥሮ ሀብት አስደናቂነት ለመረዳት ወደ የስሜን ተራሮች መጓዝ በቂ ነው። እዚያ በሰማይ የተንጠለጠሉ የሚመስሉ ገደላማ ተራሮች መካከል በልዩ ውበቱ የሚታወቀውን ዋልያ ታገኛላችሁ። በዓለም ላይ በስሜን ተራሮች ብቻ የሚገኝ፣ በገደላማ የተራራ አካባቢዎች የሚኖር ይህ ብርቅዬ እንስሳ፣ የኢትዮጵያ ልዩ የተፈጥሮ ሀብት ስጦታዎች ከሆኑት መካከል አንዱ ነው።

በዚሁ ተራራ የሚገኘው ሌላው ድንቅ ፍጥረት ጭላዳ ዝንጀሮ ነው። በደረቱ ላይ በሚታየው ቀይ ቆዳ የሚለይ፣ በብዙ ቁጥር በመንጋ የሚኖር እና በዓለም ላይ በኢትዮጵያ ደጋማ ሥነ ምኅዳር ብቻ የሚገኝ ልዩ ፍጥረት ነው። በተራሮቹ ላይ ሲንቀሳቀሱ ማየት የራሱ የሆነ የተፈጥሮ ትርዒት ነው።

ወደ ደቡብ ምሥራቅ ኢትዮጵያ ስንጓዝ ደግሞ የባሌ ተራሮች የተፈጥሮ ሀብት ይጠብቀናል። በሰፊው የሳኔቲ አምባ እና በሐረና ደን የተከበበው ይህ አካባቢ የኢትዮጵያን የብዝኃ ሕይወት ሀብት በግልጽ የሚያሳይ የተፈጥሮ ሙዚየም ነው።

በዚህ ምድር የሚኖረው ቀይ ቀበሮ በዓለም ላይ ካሉ ብርቅዬ የዱር ውሾች ዝርያዎች መካከል አንዱ ነው። በቀይ ቀለም በተቀላቀለ ውብ ገጽታው፣ በተራራማ ሥነ ምኅዳር ውስጥ በሚኖረው ልዩ አኗኗር እና በአነስተኛ ቁጥሩ የሚለይ ሲሆን፣ የዓለማችን እጅግ ብርቅዬ የዱር ውሻ ዝርያ ተብሎ በዩኔስኮ ተመዝግቧል። የባሌ ተራሮች ደግሞ የዚህ በኢትዮጵያ ብቻ የሚገኝ እንስሳ መኖሪያዎች መካከል አንዱ ነው።

በተመሳሳይ በባሌ ተራሮች የሚገኘው የተራራ ኒያላ ሌላው የኢትዮጵያ የተፈጥሮ ኩራት ነው። በተጠማዘዙ ቀንዶቹ እና በልዩ የሰውነት ቅርጹ የሚታወቀው ይህ እንስሳ፣ በዓለም ላይ በኢትዮጵያ ብቻ የሚገኝ የዱር እንስሳ ነው።

የኢትዮጵያ የዱር ሀብት በተራሮች እና በደጋማ አካባቢዎች ብቻ የተወሰነ አይደለም። ወደ ምዕራብ እና ደቡብ ምድር ስንዘልቅ በሰፊ የሳቫ እና ሜዳዎች ላይ የሚንቀሳቀሱ ዝሆኖችን፣ በወንዞች እና በሐይቆች የሚኖሩ ጉማሬዎችን፣ በሜዳዎች ላይ በነፃነት የሚሮጡ የሜዳ አህዮችን እና የተለያዩ የዱር እንስሳትን እናገኛለን። በኦሞ እና በማጎ ብሔራዊ ፓርኮች ያሉት ሰፊ የሣር ሜዳዎች እና ደኖች ይህንን የተፈጥሮ ልዩነት በሚገባ ያሳያሉ።

የሐይቆቿ ሀብትም ከዚህ ያነሰ አይደለም። በስምጥ ሸለቆው የተዘረጉት ሐይቆች የተለያዩ የውኃ ውስጥ ሕይወቶች እና የአዕዋፋት ዝርያዎች መኖሪያ ናቸው። በተለይም በየወቅቱ በሐይቆቹ የሚሰበሰቡት የውኃ ወፎች ለኢትዮጵያ የተፈጥሮ ውበት ሌላ ጌጥ ይጨምራሉ።

እነዚህ ሁሉ የተፈጥሮ ሀብቶች የኢትዮጵያ የብዝኃ ሕይወት ሀብት መገለጫዎች ናቸው። የኢትዮጵያ ብዝኃ ሕይወት ተቋም መረጃ እንደሚያመለክተው፣ በሀገራችን ወደ 284 የሚጠጉ የአጥቢ እንስሳት፣ 861 የወፍ ዝርያዎች፣ 201 የተሳቢ እንስሳት፣ 188 የዓሣ ዝርያዎች እና 63 የአምፊቢያን ዝርያዎች ተመዝግበዋል። ይህ ቁጥር የኢትዮጵያን የተፈጥሮ ብልጽግና በቁጥር የሚያሳይ አስደናቂ ማስረጃ ነው።

ይሁን እንጂ የዚህ ታላቅ ሀብት ታሪክ የውበት እና የኩራት ታሪክ ብቻ አይደለም፤ የጥበቃ እና የኃላፊነትም ታሪክ ነው።

የተፈጥሮ ሀብቶች በሰው ልጅ የዘላለም ውርስ ሆነው እንዲቀጥሉ ከዛሬው ትውልድ ጥንቃቄ እና ቁርጠኝነት ይጠይቃሉ። የደን መመንጠር፣ የመኖሪያ ሥነ ምኅዳር መበላሸት፣ ሕገ ወጥ አደን እና የአየር ንብረት ለውጥ በዱር እንስሳት ሕልውና ላይ ከባድ ፈተናዎችን እየደቀኑ ነው።

ይህንን ውድ ሀብት ለመጠበቅ እና ለመንከባከብም በሀገራችን 29 ብሔራዊ ፓርኮች እና አራት የዱር እንስሳት መጠበቂያ ሥፍራዎች መቋቋማቸውን የምድረ ቀደምት (Land Of Origins) መረጃ ያመላክታል።

በእርግጥም ኢትዮጵያ የታሪክ መገኛ፣ የሥልጣኔ ምድር እና የሰው ልጅ የጥንት ዐሻራ መኖሪያ ብቻ አይደለችም። የራሷ የሆኑ ብርቅዬ ፍጥረታትን፣ ውብ የተፈጥሮ ገጽታዎችን እና የማይተኩ የሥነ ሕይወት ሀብቶችን በውስጧ የያዘች የተፈጥሮ ውድ ምድር ናት።

ይህንን ሀብት መጠበቅ የዛሬው ትውልድ ኃላፊነት ሲሆን፣ ለመጪው ትውልድ ማስረከብ ደግሞ ታሪካዊ ግዴታችን ነው።

ኢትዮጵያን መጎብኘት ተፈጥሮን ማየት ብቻ አይደለም፤ በዓለም ላይ በሌላ ስፍራ የማይገኙ የሕይወት ታሪኮችን መመልከት፣ የተፈጥሮን ድንቅ ጥበብ መረዳት እና የአንዲትን ሀገር የማይተካ ሀብት መለማመድ ነው።

የኢትዮጵያ የተፈጥሮ ሀብት ስፋት እና ልዩነት በውበት ብቻ አይገለጽም፤ በዓለም አቀፍ የሥነ ሕይወት ብዝኃነት ያላትን ልዩ ስፍራም ያሳያል።

እነዚህ የተፈጥሮ ጥበቃ ሥፍራዎች የብርቅዬ እንስሳት መኖሪያን ከመጠበቅ ባለፈ፣ የሀገራችንን የተፈጥሮ ውበት፣ የቱሪዝም ሀብት እና ለመጪው ትውልድ የሚተላለፍ የሥነ ምኅዳር ቅርስ ለማስጠበቅ ወሳኝ ሚና ይጫወታሉ።

በዮናስ በድሉ