የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ ከስሜታዊነት የጸዳ እና በዓለም አቀፍ ሕግጋት የተደገፈ የህልውና ጉዳይ ነው። የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በውሳኔ ቁጥር 390(V) የሰጠው ዕውቅና እና የታሪካዊ ባለቤትነት ሀቁ ምን ይላል? ይህንን ሀቅ በሚከተሉት ሦስት ዋና ዋና ምሰሶዎች በጥልቀት መመልከት ይቻላል፦
1. ታሪካዊ ሰነዶች እና ያልተቋረጠ የቀይ ባሕር ትስስር፦ ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ቀጣና የነበራት የባሕር ላይ የበላይነት በአክሱም ሥልጣኔ ዘመን በአዱሊስ ወደብ በኩል በነበራት ሰፊ ንግድ ብቻ የተወሰነ አይደለም። በዘመናዊው የዓለም ታሪክም ቢሆን፣ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በውሳኔ ቁጥር 390(V) መሠረት የኢትዮጵያን የባሕር በር ፍላጎት፣ የኢኮኖሚ ትስስር እና ታሪካዊ መብት ዕውቅና በመስጠት ወደቦችን እንድታስተዳድር አድርጎ ነበር። ታሪካዊ ሰነዶች እንደሚያስረዱት፣ የኢትዮጵያ የባሕር በር አልባነት በቅርብ አሥርት ዓመታት በፖለቲካዊ ውሳኔዎች የተፈጠረ እንጂ የዘመናት ማንነቷ አይደለም።
2. ዓለም አቀፍ ሕግጋት እና የመሬት ዝግ አገራት መብት፦ የኢትዮጵያ ጥያቄ በዓለም አቀፍ ሕግጋት የተደገፈ ነው። በአውሮፓውያኑ 1982 የጸደቀው የተባበሩት መንግሥታት የባሕር ሕግ ኮንቬንሽን የባሕር በር የሌላቸው አገራት ግልጽ መብቶችን ይሰጣል፦
• አንቀጽ 125፦ የባሕር በር የሌላቸው አገራት ወደ ባሕር የመድረስ መብት እና የትራንዚት ነፃነት (Right of Access to and from the Sea and Freedom of Transit) እንዳላቸው በግልጽ ያስቀምጣል።
• አንቀጽ 69፦ የባሕር በር የሌላቸው አገራት በተመሳሳይ ቀጠና ውስጥ ከሚገኙ የባሕር ዳርቻ አገራት የባሕር ሀብት ላይ ፍትሐዊ በሆነ መንገድ ተጠቃሚ የመሆን መብት እንዳላቸው ይደነግጋል። በመሆኑም ጥያቄው እነዚህን ዓለም አቀፋዊ የሕግ ማዕቀፎች የተንተራሰ እንጂ የሌሎችን ሉዓላዊነት የሚጥስ አይደለም።
3. ስትራቴጂካዊ ሞጋችነት የ130 ሚሊዮን ሕዝብ ሕልውና እና ፍትሐዊነት፦ በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ በዓለም ላይ ካሉ የባሕር በር ከሌላቸው አገራት በሕዝብ ብዛቷ ቀዳሚዋ ናት። ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ እና በፍጥነት እያደገ ያለ ኢኮኖሚ ይዞ በመልክዓምድራዊ መታፈን ውስጥ መቀጠል ከምክንያታዊነት የራቀ ነው። የባሕር በር ማግኘት ለውጭ ንግድ የሚወጣውን ከፍተኛ የወደብ ኪራይ በመቀነስ የንግድ ተወዳዳሪነትን በእጅጉ ያሳድጋል። የኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ መነቃቃት ደግሞ ለመላው የአፍሪካ ቀንድ የገበያ ዕድል እና መረጋጋት ቁልፍ ሞተር ነው።
በመሆኑም የኢትዮጵያ የባሕር በር አቋም ግልጽ እና ዲፕሎማሲያዊ ነው፤ በ"ሰጥቶ መቀበል" (Win-Win) እና በጋራ ማደግ መርህ ላይ የተመሠረተ ነው። ይህ ጥያቄ የጎረቤት አገራትን ብሔራዊ ጥቅም በሚያስከብር የኢኮኖሚ ውህደት አማካይነት ቀጠናዊ ሰላምን እና ብልጽግናን የሚያረጋግጥ እንጂ የስጋት ምንጭ አይደለም። የባሕር በር ለኢትዮጵያ ታሪካዊ ሀቅ፣ ሕጋዊ መብት እና የህልውና መሠረት ነው።
