የ130 ሚሊዮን ሕዝብ መኖሪያ የሆነችው ሀገራችን ኢትዮጵያ፣ በቀይ ባሕር ዳርቻ ላይ ለዘመናት የነበራትን የባሕር በር ሉዓላዊነት ካጣች በኋላ፣ ዛሬ ላይ የዓለማችን ግዙፏ የየብስ ተከል ሀገር (Landlocked) በመሆን በትልቅ የጂኦ-ፖለቲካዊ እስር ቤት ውስጥ ተቀርቅራ ትገኛለች።

ይህ ከባሕር ርቆ የመኖር ሁኔታ ለኢትዮጵያውያን ዝም ብሎ የታሪክ ቁጭት ወይም የብሔራዊ ኩራት ጉዳይ ብቻ አይደለም፤ ይልቁንም የዕለት ተዕለት ኑሮን፣ የሀገርን ደኅንነት እና የወደፊት የትውልድ ዕጣ ፈንታን የሚወስን የሕልውና መሠረት ነው።

የኢኮኖሚ ማነቆ እና የቢሊዮን ዶላሮች ኪሳራ

የባሕር በር ማጣታችን በኢኮኖሚያችን ላይ እያደረሰ ያለው ጫና ሀገራችንን ባልተቋረጠ ሁኔታ እያደማት ይገኛል። የኢትዮጵያ የፖሊሲ ጥናት ኢንስቲትዩት (PSI) እና የዓለም ባንክ መረጃዎች እንደሚያሳዩት፦

• የGDP ዕድገት መገታት፦ በባሕር በር እጦት እና በወደብ መጨናነቅ ምክንያት ብቻ በየዓመቱ ከ19 ቢሊዮን እስከ 31 ቢሊዮን ዶላር የሚደርስ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) እናጣለን። ይህም ከሀገራችን ጠቅላላ ዕድገት ከ13 እስከ 23 በመቶ የሚሆነው በዚሁ ማነቆ እየተቀጨ መሆኑን ያሳያል።
• የወደብ ኪራይ ወጪ፦ ከ95 በመቶ በላይ የውጭ ንግዷን በጅቡቲ በኩል የምታከናውነው ኢትዮጵያ፣ በየዓመቱ ከ1.5 እስከ 2 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ ገንዘብ ለወደብ ኪራይ ትገብራለች። አጠቃላይ የወደብ ነክ የንግድ ወጪያችን 15.2 በመቶ ይደርሳል።
• በዜጎች ላይ ያለው ጫና፦ እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ በዓመት በአማካይ ከ145 እስከ 235 ዶላር (እስከ 35,000 ብር) የሚደርስ ገቢን በባሕር በር እጦት ምክንያት ብቻ ያጣል። ይህም ወደ ሀገር ውስጥ የሚገቡ እንደ መድኃኒት እና ማዳበሪያ ያሉ ሸቀጦች ዋጋ እንዲንር በማድረግ የኑሮ ውድነትን ያስከትላል።

የጂኦ-ፖለቲካዊ እና የደኅንነት ስጋት

ከኢኮኖሚው ባሻገር፣ የባሕር በር አልባ መሆናችን "የአንድ መውጫ አደጋ" (Single Point of Failure) በመፍጠር ለከፍተኛ የደኅንነት ስጋት ያጋልጠናል። በቀጣናው የሚፈጠር ማንኛውም አለመረጋጋት የሀገራችንን የሕይወት እስትንፋስ የመዝጋት አቅም አለው።

ኢትዮጵያ የራሷን የንግድ መርከቦች የምትጠብቅበት፣ የሎጂስቲክስ ቀጣይነትን የምታስጠብቅበት እና የኃይል ሚዛኑን የምታስጠብቅበት "ተግባራዊ ሉዓላዊነት" (Functional Sovereignty) የግድ ያስፈልጋታል።

የጠንካራ ባሕር ኃይል ግንባታ አስፈላጊነትም የሚመነጨው ከዚሁ እውነት ነው።

የወደፊቱ ትውልድ ዕጣ ፈንታ

የኢትዮጵያ ሕዝብ ብዛት እ.አ.አ በ2050፣ 200 ሚሊዮን እንደሚደርስ ግምቶች ያሳያሉ። ይህንን ግዙፍ ሕዝብ በአንድ ኪራይ ወደብ ብቻ መመገብ እና ማስተዳደር ፈጽሞ የማይቻል መሆኑን ዓለም አቀፍ ተቋማት ይጠቁማሉ።

በተባበሩት መንግሥታት የንግድ እና ልማት ጉባኤ (UNCTAD) መረጃ መሠረት፣ የባሕር በር የሌላቸው ሀገራት የንግድ ወጪያቸው ከሌሎች በ50 በመቶ ይበልጣል።

ወደ ባሕር የመመለስ ጥያቄ መጪውን ትውልድ ከጂኦ-ፖለቲካ እስር ቤት ሰብሮ ነፃ የማውጣት ታሪካዊ ኃላፊነት ነው።

ያለ ባሕር በር፣ ሀገራችን በታላቁ የሕዳሴ ግድብ እና ሌሎች ፕሮጀክቶች የጀመረችው የኢኮኖሚ ሽግግር ሙሉ ትርጉም ሊኖረው አይችልም።

"ኢትዮጵያ ከባሕር ርቃ አትኖርም!" የሚለው መርሕ ሀገራችንን ከጥገኝነት ለማዳን የሚቀርብ የዘመናችን ትልቁ ብሔራዊ ጥሪ ነው!

በአዶኒያስ ወልደአረጋይ

#EBC #Ethiopia #SeaAccess #sovereignty