ኢትዮጵያ በታሪኳ መዝገብ ውስጥ ስሟ በወርቅ ቀለም የተጻፈ፣ ሥልጣኔዋ ከአድማስ ባሻገር የናኘ እና ቀይ ባሕርን እንደ ኦክስጅን ስትተነፍስ የኖረች ጥንታዊት እና ታላቅ ሀገር ናት።

የቀይ ባሕር ሞገድ ለኢትዮጵያ የውኃ ክምችት ብቻ ሳይሆን፣ የክብሯ መገለጫ፣ የኢኮኖሚዋ የደም ሥር እና ከዓለም ጋር የምትገናኝበት የብርሃን መስኮቷ ነበር።

ከአክሱም ሥልጣኔ ማግስት ጀምሮ አዱሊስ የኢትዮጵያ የንግድ ማዕከል ሆኖ ሲያገለግል፣ ሰሜናዊው የሀገራችን ክፍል "ባሕረ-ምድር" በመባል ይታወቅ የነበረው ያለምክንያት አልነበረም።

ኢትዮጵያ በባሕር ላይ የነበራት የበላይነት እና የባሕር ኃይል አቅሟ፣ በወቅቱ የነበሩትን ኃያላን መንግሥታት ያስደነቀ እና የቀጣናውን የንግድ ልውውጥ በአስተማማኝነት የመራ ነበር።

ሆኖም ይህ የታሪክ ፀዳል በውጭ ጠላቶች ሴራ እና በውስጥ ባንዳዎች ጥምረት ምክንያት እንዲደበዝዝ ተደርጎ፣ ዛሬ ሀገራችን በጂኦ-ፖለቲካዊ ቅርቃር ውስጥ ወድቃ "የወደብ ናፍቆት" እያንገላታት ትገኛለች።

ይህ የወደብ ጉዳይ ዛሬ ላይ ከንቱ ምኞት ወይም የፖለቲካ ፍጆታ ሳይሆን፣ ከ130 ሚሊዮን በላይ ለሚሆነው የሀገራችን ሕዝብ የኅልውና፣ የኢኮኖሚ ዋስትና እና የሉዓላዊነት ጥያቄ ነው።

የኢትዮጵያ ከባሕር የመነጠል ታሪክ በተለያዩ የውጭ ሴራዎች የታጀበ መሆኑን መገንዘብ ለዛሬው ትውልድ ትልቅ ትምህርት ነው።

በ19ኛው ክፍለ ዘመን አውሮፓውያን አፍሪካን ለመቀራመት በቋመጡበት ወቅት፣ ኃያላን ሀገራት ከኢትዮጵያ ጋር የገቡትን የ‘ሄወት’ ውል በመጣስ ምጽዋን ለፋሺስት አሳልፎ መስጠት የሴራው መጀመሪያ ነበር።

ይህ ታሪካዊ በደል በ20ኛው ክፍለ ዘመንም የቀጠለ ሲሆን፣ በተለይም ግብፅ ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ላይ ያላትን ተጽዕኖ በማዳከም በዓባይ ውኃ ላይ ያላትን ሥልጣን ለመቀነስ የነደፈችው ሥልታዊ ግብ ለሀገራችን የባሕር በር መዘጋት ትልቅ አስተዋጽኦ አድርጓል።

ይሁን እንጂ፣ ከሁሉ በላይ የሚቆጨው እና የታሪክ ጠባሳ ሆኖ የሚኖረው እ.ኤ.አ በ1991 እና በ1993 ኤርትራ ከኢትዮጵያ ስትገነጠል ዓሰብን ይዛ እንድትወጣ የተደረገበት ኢ-ሕጋዊ እና ኢ-ፍትሐዊ አካሄድ ነው።

በወቅቱ የነበረው የኢሕአዴግ መንግሥት የኢትዮጵያን ብሔራዊ ጥቅም ወደ ጎን በመግፋት፣ የባሕር በርን እንደ ‘ተራ ንግድ ሸቀጥ’ በመቁጠር ሀገራችንን ወደብ አልባ ማድረጉ የታሪክ ክህደት ተደርጎ ይወሰዳል። ይህ ውሳኔ ዛሬ ላይ ሀገራችንን ለከፍተኛ የኢኮኖሚ መታነቅ ዳርጓታል።

ወደብ አልባ መሆን ያስከተለው ኢኮኖሚያዊ ጉዳት በቀላል የሚታይ አይደለም። በአሁኑ ወቅት 95 በመቶ የሚሆነው የኢትዮጵያ የወጪና ገቢ ንግድ በአንድ የንግድ መስመር (በጅቡቲ በኩል ብቻ) እንዲሆን መገደዱ፣ ሀገራችንን ለከፍተኛ የሎጂስቲክስ ስጋት እና ለዋጋ ተለዋዋጭነት ዳርጓታል።

በየቀኑ ከሦስት ሚሊዮን ዶላር በላይ ለወደብ ኪራይ እና ለተያያዥ አገልግሎቶች የምናወጣው ግዙፍ ገንዘብ፣ ለሀገራችን የኢንዱስትሪ ግንባታ እና ለመሠረተ ልማት ሊውል የሚችል ታላቅ ሀብት ውኃ እንደበላው ነው የሚቆጠረው።

ይህ ሁኔታ በዜጎቻችን የዕለት ተዕለት ኑሮ ላይ የሸቀጦችን ዋጋ በመስቀል እና የሀገራችንን የልማት በጀት በማዳከም የብልጽግና ጉዟችንን እየጎተተው ይገኛል።

ከኢኮኖሚው በደል ባለፈ፣ የባሕር በር ማጣት በኢትዮጵያ ሕዝብ ሥነ-ልቦና ላይ የፈጠረው ጫና እጅግ ጥልቅ ነው። ኢትዮጵያውያን በታሪካቸው የባሕር ባለቤት እንደነበሩ ስለሚያውቁ፣ የወደብ መነጠቁን እንደ ብሔራዊ ውርደት እና የታሪክ ስብራት አድርገው ይቆጥሩታል። ይህ ሥነ-ልቦናዊ ጫና በዜጎች ላይ የተጋላጭነት ስሜት እና የደኅንነት ስጋት የፈጠረ ሲሆን፣ በጎረቤት ሀገራት ደግነት ላይ ብቻ ጥገኛ መሆን ሕዝቡ ሀገራችን በቅርቃር ውስጥ እንዳለች እንዲሰማው አድርጓል።

አሁን ግን ይህ የታሪክ ጨለማ ሊገፈፍ ነው፤ የወደብ ናፍቆት የሚያበቃበት አዲስ ዘመንም መጥቷል።

ዓለም ከአንድ ዋልታ ወደ ብዙ ዋልታ እየተሸጋገረ ባለበት በዚህ ታሪካዊ ወቅት፣ ኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅሟን ለማስከበር የምትከተለው ስትራቴጂ ተስፋ የሚሰጥ ነው። የቀይ ባሕር ጥሪ ዛሬ ላይ እያንዳንዱን ኢትዮጵያዊ ለብሔራዊ አንድነት እና ለሀገር ፍቅር የሚጠራ ድምፅ ነው።

ይህ ጥሪ የታሪክ ስህተትን የማረም እና ለቀጣዩ ትውልድ አስተማማኝ የኢኮኖሚ መሠረት የመገንባት ታላቅ ኃላፊነትን ያዘለ ነው። በመካከለኛው ምሥራቅ እየታየ ያለው የኃይል ሽግግር እና በቀጣናችን ያለው የጂኦ-ፖለቲካዊ ሽኩቻ ለሀገራችን አዳዲስ ዕድሎችን ይዞ የመጣ ቢሆንም፣ ይህንን ዕድል ለመጠቀም ግን የውስጥ አንድነታችንን ማጠናከር እና በሀገር በቀል እሳቤዎች መመራት የግድ ይላል።

የባሕር በር ጥያቄው የሚመለሰው በጥንቃቄ በተቀመረ ዲፕሎማሲ፣ በቀጣናዊ ትሥሥር እና በሀገር ውስጥ በሚገነባ ጠንካራ ኢኮኖሚ እንጂ በጦርነት እና በትርምስ አይደለም። ኢትዮጵያ የባሕር በሯን ስታገኝ ለራሷ ብቻ ሳይሆን ለመላው የአፍሪካ ቀንድ ሰላም እና ብልጽግና ዋስትና ትሆናለች።

ስለሆነም የቀይ ባሕር ጥሪ የአባቶቻችን ብቻ ሳይሆን የትውልድ የጀግንነት ድምፅ ነው። የባሕር በርን ለማስከበር በደማቸው እና በአጥንታቸው የተጋደሉ አባቶቻችን ዛሬም በኅሊናችን ውስጥ እየተጣሩ ይገኛሉ።

ይህንን ታሪካዊ ኃላፊነት ተረክበን፣ ሀገራችንን ከገባችበት የጂኦ-ፖለቲካዊ ቅርቃር ለማውጣት እና የወደብ ናፍቆታችንን ለመቋጨት በአንድ ልብ ልንቆም ይገባል።

ኢትዮጵያ የባሕር ዳርቻ ባለቤት የመሆን መብቷ የማይገረሰስ እና የታሪክ ሐቅ ነው። ይህንን መብታችንን ለማረጋገጥ የምናደርገው ሰላማዊ ትግል በዲፕሎማሲያዊ ብስለት እና በኢኮኖሚ ጥንካሬ ተደግፎ በቅርቡ ፍሬ እንደሚያፈራ አንጠራጠርም።

የወደብ ናፍቆት የሚያበቃበት፣ የኢትዮጵያ ክብር እና ታላቅነት ዳግም የሚታደስበት ዘመን ሩቅ አይደለም። የቀይ ባሕር ጥሪ የኅልውናችን ጥሪ ነው፤ የነፃነታችን እና የብልጽግናችን አዋጅ ነው!

በአዶኒያስ ወልደአረጋይ

#EBC #Ethiopia #SeaAccess #EthiopiaRising