ኢትዮጵያ በታሪክ ውስጥ ስሟ በገዘፈው ልክ በመልክዓ-ምድራዊ እስር ውስጥ እንድትማቅቅ የተፈረደባት ሀገር ሆና እንድትቆይ የተደረገው በድንገቴ የታሪክ አጋጣሚ አይደለም። ከጀርባው የረቀቀ የባዕዳን ሴራ እና የውስጥ ባንዳዎች የታሪክ ክህደት ጭምር እንደነበረበት ዛሬ ላይ የሀቅ ፀሐይ የሞቀው የአደባባይ ምስጢር ሆኗል።

ሀገራችን የባሕር በሯን ስታጣና የየብስ እስረኛ ስትሆን ጉዳቱ የገባቸው ጥቂት አርቆ አሳቢዎች ብቻ ነበሩ። ዛሬ ግን ያ የታፈነና የታመቀ ታሪክ የትንፋሽ ማስተንፈሻ አግኝቶ ወደ ዓለም አቀፍ አጀንዳነት ተሸጋግሯል። የባሕር በር ጉዳይ ለኢትዮጵያ የቅንጦት ወይም የፍላጎት ጥያቄ ሳይሆን፣ ከብሔራዊ ህልውና ጋር የተቆራኘ የሞትና የሽረት ጉዳይ መሆኑን መላው የኢትዮጵያ ሕዝብና መንግሥት በአንድ ድምፅ እያስተጋቡት ይገኛሉ።

ይህ የታሪክ ጠባሳ የስሌት ስህተት ሳይሆን ሆን ተብሎ የተቃኘ ሀገራዊ አቅምን የማዳከም ስትራቴጂ ውጤት ነበር። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በቁርጠኝነት እንደገለጹት ኢትዮጵያ የባሕር በር ባለቤት ካልሆነች ልማቷ ብቻ ሳይሆን ዘላቂ ሰላሟም አደጋ ላይ መውደቁ አይቀሬ ነው።

ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያቀፈች ግዙፍ ሀገር፣ የዓለም የንግድ መስመር በሆነው በቀይ ባሕር ላይ ቀጥተኛ ተሳትፎና ባለቤትነት ሳይኖራት መቅረቷ ለቀጣናውም ቢሆን ፍጹም ዘላቂ ሰላምን አያመጣም።

እንደ ኢትዮጵያ ያሉ ቀጣናዊ ኃይሎች ከጉዳዩ መራቃቸው ለባሕር ላይ ወንበዴነትና ለዓለም አቀፍ ሽብርተኝነት በሩን በሰፊው የሚከፍት ነው። ስለሆነም የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ ከስሜታዊነት በራቀ፣ በታሪክ፣ በሕግና በዓለም አቀፍ ፍትሕ ላይ የተመሰረተ መሆኑን ማኅበረሰቡ ሊገነዘበው ይገባል።

ኢትዮጵያ የሌላውን ሉዓላዊነት የመንካት ፍላጎት የላትም፤ ነገር ግን የራሷን የተፈጥሮና የታሪክ መብት ማስከበር ላይ ትኩረት ማድረጓ ፍጹም ምክንያታዊ ነው።

ከኢኮኖሚ አኳያ ስንመለከተው፣ የባሕር በር ማጣት ለሀገራችን ትልቅ የደም ስር መቋረጥ ነው። ዛሬ ላይ ኢትዮጵያ በዓመት እስከ 20 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን የሚደርስ የገቢና ወጪ ንግድ የምታስተናግድ ሲሆን ይህ ቁጥር በፈጣን ዕድገት ተጉዞ በ2030 ወደ 35 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን ከፍ እንደሚል ይገመታል።

ለወደብ አገልግሎት ብቻ በየዓመቱ የምንከፍለው በቢሊዮን የሚቆጠሩ ዶላሮች የሀገራችንን የውጭ ምንዛሬ ካዝና ከማድረቅ ባለፈ ለልማትና ለድህነት ቅነሳ የሚውል ሀብታችንን ለሌሎች አሳልፎ እየሰጠ ይገኛል። በአጭሩ የባሕር በር ማጣት ለኢትዮጵያ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ማነቆ ነው።

አሰብና ምጽዋ የኢትዮጵያ መተንፈሻ ሳምባዎች የነበሩ ሲሆን በተሳሳተ ፖለቲካዊ ውሳኔ ማጣታችን የታሪክ ቁስል ሆኖ ቢቆይም ዛሬ ያንን ስህተት በሰላማዊ መንገድ ለማረም የተጀመረው የዲፕሎማሲ ጉዞ አዲስ ተስፋን ሰንቋል።

ኢትዮጵያ ካለፈችባቸው የታሪክ ስብራቶች ታላቅ ትምህርት ቀስማለች። የባሕር በሯን ያጣችበት መንገድ ሕጋዊነት የጎደለው፣ በሕዝብ የውሳኔም ሆነ በተቋማት ዕውቅና ያልተደገፈ መሆኑ ዛሬ ላይ ለጥያቄያችን የሞራልና የሕግ ልዕልናን ሰጥቶታል። ያኔ በዝምታ የታለፈው ጉዳይ ዛሬ የሀገራዊ ቁጭት ሆኖ መነሳቱ ተገቢና ወቅታዊ ነው።

ኢትዮጵያ የባሕር በር ለማግኘት የምትከተለው መንገድ በዓለም አቀፍ ደረጃ የተለመደውንና ሥልጡኑን “የሰጥቶ መቀበል” መርህን መሰረት ያደረገ ነው።

ጎረቤቶቻችን ከኢትዮጵያ ጋር ያላቸውን የኢኮኖሚ ትስስር ቢያጠናክሩ የሁላችንም የጋራ ተጠቃሚነት ይረጋገጣል። የኢትዮጵያ በባሕር ላይ መገኘት ለቀጣናው ደህንነት ዋስትና እንጂ ፍጹም ስጋት ሊሆን አይችልም።

የራሷ የባሕር ኃይልና የወደብ ይዞታ የነባራት ታሪካዊቷ ኢትዮጵያ፣ በቀይ ባሕርና በኤደን ባሕረ ሰላጤ ያለውን የጂኦ-ፖለቲካዊ ውጥረት ለማርገብና ዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮችን ከስጋት ለመጠበቅ የሚኖራት ሚና ከፍተኛ ነው። ይህ የትውልድ ጥያቄና የታሪክ አደራ ነው። ኢትዮጵያ “የመልክዓ-ምድር እስረኛ” ሆና የምትቆይበት ዘመን ማክተም አለበት።

በመጨረሻም የባሕር በር ጥያቄ ከስሜታዊነት የጸዳ Reef፣ በፍትሕ ላይ የተመሰረተና ለቀጣናዊ ዘላቂ ሰላም የሚቆም ነው። ኢትዮጵያ ከጂኦግራፊ እስረኝነት የምትላቀቅበት ቀን ሩቅ አይሆንም። በደም እና በአጥንት ሀገራቸውን ጠብቀው ያቆዩልን የአባቶቻችን የባሕር ላይ ጀግንነት ታሪክ ዛሬም በልባችን ታትሞ ይገኛል።

የታላቁ የሕዳሴ ግድብ የኤሌክትሪክ ብርሃናችንንና የኢነርጂ ሉዓላዊነታችንን እንዳረጋገጠልን ሁሉ የወደብ ባለቤትነታችንም የባሕር ላይ ክብራችንን ዳግም የሚያበስር መሆኑ አይቀሬ ነው።

ይህ ጉዞ በሰላም፣ በንግግርና በዲፕሎማሲያዊ ጥረት ተጠናክሮ ይቀጥላል፤ ኢትዮጵያም ወደ ተፈጥሯዊ ቤቷ ቀይ ባሕር ትመለሳለች። መጪው ትውልድ በየብስ የታጠረች ሳይሆን አድማስ ተሻጋሪና የባሕር ላይ ክብር ያላት ሀገር እንደሚረከብ ጽኑ እምነታችን ነው።

በበረከት ሽመልስ