ኢትዮጵያ በውኃ ኃይል ላይ ብቻ የተደገፈውን የኤሌክትሪክ አቅርቦቷን ለማስፋፋት፣ ለማረጋጋት እና የኢንዱስትሪ ዕድገቷን ይበልጥ ለማፋጠን ሰላማዊ የኑክሌር ኃይል መርሃ-ግብርን እንደ ዋና ስትራቴጂካዊ አማራጭ አድርጋ በመውሰድ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ከፍታለች።

ለዘመናት በአፍሪካ ትልቁ በሆነው የውኃ ኃይል ማመንጫ (የሕዳሴው ግድብ) ብትመካም፣ በተደጋጋሚ የሚከሰተው ድርቅ በውኃ መጠን ላይ የሚያሳድረውን ተጽዕኖና የኃይል እጥረት በዘላቂነት ለመቅረፍ ይህ ውሳኔ ወሳኝ ሆኗል።

በአሁኑ ወቅት የሀገራችን የኤሌክትሪክ ተደራሽነት 65 በመቶ አካባቢ የደረሰ ሲሆን፣ ይህንን እያደገ የመጣ የኃይል ፍላጎት ለማሟላት መንግስት የነበረውን አቅም ከ5.2 እስከ 6.1 ጊጋ ዋት ወደ 17.1 እስከ 19 ጊጋ ዋት ለማሳደግ ግዙፍ እቅድ ይዟል።

ይህንን ታላቅ ሀገራዊ ራዕይ እውን ለማድረግ ከሩሲያው የኑክሌር ኮርፖሬሽን (ሮሳቶም) ጋር በተደረገው ስምምነት መሠረት፣ በድምሩ 2,400 ሜጋ ዋት የሚያመነጩ ሁለት ትላልቅ የኑክሌር ሪአክተሮችን በመገንባት በ2032 እና 2034 መካከል ወደ ሥራ ለማስገባት ታቅዷል።

በተጨማሪም ከማዕከል ርቀው ለሚገኙ አካባቢዎች አነስተኛ ሞዱላር ሪአክተሮች (SMRs) ጥቅም ላይ ይውላሉ።

ጥረቱ በአውሮፓውያኑ 2030 ከታዳሽና ዝቅተኛ ካርቦን አውጪ ምንጮች ሙሉ በሙሉ የኤሌክትሪክ ተደራሽነትን ለማሳካት እና ለ20 ሚሊዮን አባወራዎች ንጹሕ የማብሰያ ኃይል ለማቅረብ ያለመ ነው።

የፕሮጀክቱን ደህንነት እና ዓለም አቀፍ ህጎች መከበራቸውን ለማረጋገጥም የሚኒስትሮች ምክር ቤት የኢትዮጵያ የኑክሌር ኃይል ኮሚሽን ማቋቋሚያን ያጸደቀ ሲሆን፣ ኢትዮጵያ ከዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ፣ ከአሜሪካ የኑክሌር ተቆጣጣሪ ኮሚሽን፣ እንዲሁም ከፈረንሳይ እና ፊንላንድ ተቋማት ጋር በቅርበት እየሰራች ትገኛለች።

ይህ ፕሮጀክት ሙሉ በሙሉ ሲሳካ ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ የኃይል ማህበር በኩል ለጎረቤት ሀገራት ኤሌክትሪክ በመላክ ቀጣናዊ የኃይል ማዕከል ከመሆንዋም ባሻገር፣ በአፍሪካ ከደቡብ አፍሪካ ጎን በመሰለፍ የዘርፉ አቅኚ ሀገር ትሆናለች።

ይህ ርምጃ ለልዩ የኢንጂነሪንግ፣ የኑክሌር ሳይንስ እና የቴክኒክ ትምህርት ከፍተኛ መነቃቃትን የሚፈጥር ነው።

ምንም እንኳን የኑክሌር ፕሮጀክቶች ከፍተኛ ቅድመ-ኢንቨስትመንትና የረጅም ጊዜ ቁጥጥር የሚጠይቁ ቢሆንም፣ ይህ ራዕይ ኢትዮጵያን ዝቅተኛ ካርቦን ወዳለው እና ለኢንቨስትመንት ምቹ ወደሆነ አዲስ የኢኮኖሚ ምዕራፍ የሚያሸጋግር ታሪካዊ ርምጃ ነው።

በሰለሞን ገዳ